Zęby mleczne – czym są i ile ich jest?
Dzieci rodzą się bez widocznych zębów w jamie ustnej. Pierwsze zęby pojawiają się zwykle około 6 miesiąca życia. Są to zęby mleczne. Łącznie dziecko ma 20 zębów mlecznych.
Pełen zestaw mleczaków maluchy posiadają zazwyczaj w 3. roku życia. Zęby mleczne różnią się od stałych. Mają mniejsze i cieńsze korzenie. Ich warstwa szkliwa jest znacznie cieńsza. To sprawia, że są bardziej podatne na próchnicę.
Próchnica dotyka ponad 50% dzieci w wieku około 3 lat. Nieleczona próchnica może prowadzić do przedwczesnego wypadania zębów mlecznych.
Ile zębów mlecznych ma dziecko?
Dziecko ma łącznie 20 zębów mlecznych. Są to 4 siekacze, 2 kły i 4 zęby trzonowe w każdej szczęce.
Pierwsze zęby mleczne pojawiają się zwykle około 6 miesiąca życia. Okres wyrzynania trwa do około 3 roku życia.
Kiedy wypadają zęby mleczne?
Wypadanie zębów mlecznych to ważny etap rozwoju dziecka. Jest to zupełnie naturalny proces. Rozpoczyna się pod koniec wieku przedszkolnego. Zazwyczaj pierwsze zęby zaczynają wypadać około 6. roku życia dziecka.
Wymiana mleczaków na zęby stałe trwa kilka lat. Utrata zębów mlecznych następuje stopniowo. Wszystkie mleczaki wypadną do mniej więcej 12-13 roku życia. W okresie od 6 do 12 lat zęby mleczne powinny zostać zastąpione przez 32 zęby stałe.
Czas wypadania mleczaków zależy od kilku czynników. Wpływ na to mają płeć dziecka i geny. Znaczenie ma także dieta i forma mleczaków. Dzieci, które później rozpoczęły ząbkowanie, mogą również później tracić ząbki.
Wypadanie zębów mlecznych to zupełnie naturalny proces, który w większości wypadków przebiega zupełnie bezproblemowo.
W jakim wieku wypadają zęby mleczne?
Mleczaki wypadają zazwyczaj od około 6 roku życia do około 12 roku życia. Ostatnie zęby mleczne wypadają w okolicy 12. roku życia.
Dlaczego zęby mleczne wypadają?
Zęby mleczne wypadają z powodu rosnących zębów stałych. Zawiązki zębów stałych rozwijają się pod mleczakami. Wywierają nacisk na korzenie zębów mlecznych. Ten nacisk powoduje resorpcję, czyli zanikanie korzeni mleczaków.
Resorpcja korzeni mleczaków rozpoczyna się na 2-4 lata przed ich utratą. Gdy korzeń całkowicie zaniknie, ząb mleczny staje się luźny. W końcu wypada, robiąc miejsce dla zęba stałego.
Kolejność wypadania zębów mlecznych
Mleczaki wypadają dzieciom w podobnej kolejności, w jakiej się wyrzynały. Proces ten jest dość przewidywalny. Zaczyna się od dolnych siekaczy.
Oto przybliżona kolejność i wiek wypadania:
| Ząb mleczny | Przybliżony wiek wypadania |
|---|---|
| Dolne siekacze (jedynki) | 5-8 lat (najczęściej 6-7 lat) |
| Górne siekacze (jedynki) | 6-8 lat |
| Dolne i górne siekacze boczne (dwójki) | 7-8 lat (górne mogą wypadać później, ok. 8-9 lat) |
| Górne i dolne pierwsze trzonowce (czwórki) | 9-11 lat |
| Dolne kły (trójki) | 9-12 lat |
| Górne kły (trójki) | 10-12 lat |
| Górne i dolne drugie trzonowce (piątki) | 10-12 lat |
Ósemki, czyli zęby mądrości, wyrzynają się znacznie później. Zwykle pojawiają się w wieku 18-20 lat.
Mleczaki pozostają na swoim miejscu tak długo, jak długo nie zaczną rosnąć zęby stałe.
Czy wypadanie zębów mlecznych boli?
Wypadanie zębów mlecznych zazwyczaj nie jest bolesne. Proces zanikania korzenia postępuje powoli. Ząb stopniowo staje się coraz bardziej rozchwiany. Dziecko może odczuwać dyskomfort. Czasami podczas wypadnięcia zęba wystąpi lekkie krwawienie. Może pojawić się minimalny ból.
Wymiana zębów na stałe bywa procesem stresującym dla dziecka. Warto rozmawiać z dzieckiem o tej zmianie. Wyjaśnij, że to naturalny etap rozwoju.
Czy wypadanie mleczaków jest bolesne?
Zazwyczaj wypadanie zębów mlecznych nie boli. Może wystąpić niewielkie krwawienie lub minimalny ból podczas wypadnięcia.
Co zrobić, gdy mleczak nie wypada lub wypada za wcześnie?
W większości przypadków wypadanie mleczaków przebiega bez problemów. Czasem pojawiają się jednak nietypowe sytuacje. Mleczak może nie wypadać, choć powinien. Może też wypaść za wcześnie lub za późno.
Wczesne wypadanie mleczaków (przed 5. rokiem życia) może być sygnałem problemów. Późne wypadanie (po 8. roku życia) również wymaga uwagi. W takich sytuacjach skonsultuj się ze stomatologiem. Stomatolog oceni sytuację. Może zalecić zdjęcie pantomograficzne.
Czasem ząb stały zaczyna wyrastać, zanim mleczak wypadnie. Powstaje wtedy tak zwane podwójne uzębienie. Warto wtedy zgłosić się do dentysty. Stomatolog pomoże usunąć ruszający się ząb mleczny.
- Skonsultuj się ze stomatologiem w przypadku wczesnego (przed 5 rokiem życia) wypadania mleczaków.
- Umów dziecko do dentysty, gdy ząb mleczny nie wypada.
- Poproś o pomoc stomatologa w przypadku zębów rozchylonych przez długi czas.
- Wizyta u stomatologa jest wskazana, gdy ząb mleczny wypadł, a stały nie wychodzi.
Jak dbać o zęby mleczne i jamy ustnej dziecka?
Higiena jamy ustnej od najmłodszych lat jest kluczowa. Zęby mleczne są bardziej podatne na próchnicę. Nieleczone ubytki wpływają na zdrowie zębów stałych. Profilaktyka czy leczenie zębów mlecznych ma ogromny wpływ na wygląd i stan uzębienia w przyszłości.
Szczotkowanie zębów powinno odbywać się co najmniej dwa razy dziennie. Rodzice powinni myć dzieciom zęby minimum do 8, a najlepiej do 10-12 roku życia. Dziecko może pomagać, ale potrzebuje nadzoru. Dzieci nie rozumieją, po co trzeba myć zęby.
Regularne wizyty u dentysty są bardzo ważne. Pierwsza wizyta powinna odbyć się przed ukończeniem 1 roku życia. Potem warto odwiedzać gabinet co 3-6 miesięcy. Dentysta oceni stan zębów. Zaleci odpowiednią profilaktykę, np. lakowanie czy fluoryzację.
- Rodzic powinien pomagać lub nadzorować mycie zębów u swojego malca do 10. roku życia.
- Regularne wizyty w gabinecie stomatologicznym co 3-4 miesiące są zalecane.
- Obserwuj proces wyrzynania się zębów stałych. Zapobiegniesz w ten sposób wadom zgryzu.
- Gryzienie twardych pokarmów, takich jak jabłka, może przyspieszyć wypadanie mleczaków.
Czy chore zęby mleczne wpływają na stałe?
Tak, zepsute zęby mleczne wpływają na przyszłe uzębienie stałe. Próchnica może przenosić się na wyrzynające się zęby stałe.
Jak często dziecko powinno chodzić do dentysty?
Dzieci powinny odwiedzać dentystę na wizytach kontrolnych co 3-6 miesięcy. Pierwsza wizyta powinna nastąpić przed 1. rokiem życia.
Wypadanie zębów mlecznych a zdrowie ogólne
Czas wypadania mleczaków może zależeć od ogólnego stanu zdrowia dziecka. Niektóre choroby mogą wpływać na ten proces. Przykładowo, cukrzyca czy problemy z tarczycą mogą mieć znaczenie. Celiakia i niedobór witaminy D także mogą mieć wpływ. Wszelkie niepokojące obserwacje warto omówić z lekarzem i stomatologiem.
Pamiętaj, wypadanie zębów mlecznych to naturalny proces. Wspieraj dziecko w tym czasie. Dbaj o jego higienę jamy ustnej. Regularne wizyty u dentysty zapewnią zdrowe zęby na przyszłość.
